Zazaca’da “ê” ünlüsünün kullanımı ve yazım hataları

Asmêno Bêwayir

Zaza dilinde ê (şapkalı e) ünlüsü hem tarihi, hem işlevsel açıdan, hem de sesbilimsel (fonetik) olarak önemli bir yere sahiptir.

 Tarihî yöndeki olan ehemmiyeti, örneğin Farsça’ya göre, Zazaca’nın, Kürtçe, Tacikçe, Beluçi vs. bazı İrani dillerde de olduğu gibi eski sesi olan “ê”yi günümüze kadar önemli kelimlerde koruduğudur. Modern Farsça’da bu ses uzun ī (ﻯ, ﻴ)’ye dönüşmüştür.

Örneğin:

 Zazaca             Farsça                         Türkçesi

zên                   zīn        ﺯﻳﻦ                   eyer

şêr                   şīr        ﺷﻴﺮ                   aslan

engmên            engebīn ﺍَﻧﮕﺒﻴﻦ                bal

derwêş             dervīş   ﺩﺭﻭﻳﺶ               derviş

 Aşağıdaki örneklerde de belirecek olan, sözcüklerdeki ê ünlüsünün çoğu kelimelerde Zazaca’nın hemen tüm ağızlarında sabit şeklini koruması, değişime uğramamasıdır.

 Ê ünlüsünün alfabedeki işlevi:

1.       Uluslararası sesbilim alfabesinde (IPA) [e] diye yazılan, Zazaca alfabesindeki Ê/ê (ince e) sesini karşılar.
Doğu-Dersim (Mameki, Nazımiye, Pülümür, Erzincan, Pertek, Tekman) ve Palu-Bingöl şivelerinde ise ê ünlüsü sözcükte arases olduğunda damaksıl [^je] (ye gibi) okunur. Örneğin sözkonusu bu iki ağızda dês (duvar) telaffuzda ê ünlüsünün araseste olduğundan dolayı ‘dyes’ gibi okunur. Diğer şivelerde ise sadece ince e diye okunur.

2.       İsim tamlamasında eril tekil ve çoğul iyelik eki olarak işler:
çımê ma – ‘gözümüz/gözlerimiz’

3.       Sıfat tamlamasında isimde çoğul eki ve de eril tekil ismin bükünlü haldeki eki olarak işler:
waê pili – ‘büyük kızkardeşler
waa bıraê pili – ‘büyük kardeşin bacısı’

4.       Aidiyet zamiri ê (yê):
ê to – ‘seninkisi’

5.       Kuzey-Zazacası ve Çermik-Siverek-Gerger Zazacasında belirsiz sayı eki “1” olarak işler:
vergê – ‘bir kurt’

1. Varto-Kiği ve Çermik-Siverek Zazacasında 3. çoğul kişi şahıs zamiri:
   ê – ‘onlar’
    
2. Fiil çekiminde şimdiki zaman ve miş’li geçmiş zamanda 2. ve 3. çoğul kişinin şahıs soneki:
   şıma / ê vanê – ‘siz söylüyorsunuz / onlar söylüyor’
   şıma / ê şiyê – ‘siz gitmişsiniz / onlar gitmiş’

Makalede dile getirilmek istenen asıl konu, ê ünlüsünün Zazaca’da sesbilimsel olarak özel bir yere sahip olduğudur. Bu nedenden ötürü özellikle ele alınması gerekirken, bu harfin kullanımında yazarların birçoğu hala hatalı yazdığı görülmektedir. Hatalı yazımın düzeltilmesi için bu yazı bir kılavuz metni olarak tavsiye olarak sunulur.

Zazaca’nın yazım (imla) ve sözcüklerin doğru şekliyle yazılması konusunda yapılan hataların nedenleri; bu dilin, özellikle Cumhuriyet yıllarından sonra bilinen yasaklardan ötürü henüz yeterince analiz edilebilip saptanma olanağına sahip olmadığından, günümüze kadar da dilbilimsel araştırmaların yeterince derinleştirilme ve kamuoyuna yayabilme olanağına ve kurumlarına sahip olmadığından, bir de Zazaca yazının henüz başlangıç aşamasında olmasından kaynaklıdır.

İlkönce, şimdiye kadarki Zazaca yazında ê harfinin en çok nerde, hangi sözcüklerde yanlış kullanıldığı ve hangi nedenden ötürü yanlış olduğu kanaatine varılması gerek. Bunu yaparken, Zaza Dilinin sadece belirli bir şivesini değil, bildiğimiz tüm şiveleri bir bütünleştirici olarak ele almamız gerek. Bu dilde farklı ağızların olması, dil birliğini zorlaştıran bir etken olsa da, dilbilimsel açısından bir zenginliktir ki, Zazaca’nın sesbilimsel ve sözcüklerin kökünü, orijinalitesini tespit etmek için şiveler birbirlerini tamamlayıcı bir işlev görür. Hiçbir şive her yönüyle özgün şekline sadık kalmamıştır. Farklı ağızların varoluşu ve bunların irdelenmesi, bu dili analiz edip sonuçlara varmaya yaramakta.

Vardığım sonuçlardan biri de, Zazaca’da birçok sesin şiveden şiveye değişmesine ve söyleyiş farklılığı olmasına rağmen, ê ünlüsünün hemen tüm şivelerde değişmez olduğudur. İstisnalar kaideyi bozmaz.

Yazılımlarının yanlış olduğunu saptayabileceğim kelimerde en çok rastladığım hatalar bunlardır:

1. kês, kêsıke, kêmer, kêrm, khêrr, khêwe, kêwra, kêf, gêrm, gêrmi, gênde, kêmi;
2. kêm, nêr, hên, 2 hêş, lapa hêş, hurênd, dırvêt, têpia, têy, sêy, nêy, qêy, vêjiyaene
3. dewres, asmen, Khures, awres, veren, Uşen, recaene/rezaene, je, gire daene, girenaene, bijek, vijer
4. şêrr, şêftaliye

Bunlardan 1. ve 2. satırdaki sözcüklerde kullanılan tüm ê’ler yanlıştır, bunların yerine e yazılması gerek. 3. satırda son hecedeki e yerine ê yazılması gerek. 4. satırdaki ê harfleri yerine de keza e yazılması gerek.

Ê harfinin yanlış kullanışını kendi tespit ettiğimde dört farklı hata şekliyle karşılaşmaktayım:

1. Merkez-Dersim (Mamekiye-Nazımiya) ağzına has olan k ve g artdamak ünsüzlerin ince telaffuzu,
2. Seslem etkilenmesi ve sonraki hecedeki i ünlünün yutulması,
3. Doğu-Dersim ağzına has olan, sözcükte son hecenin zayıf telaffuzundan dolayı aslolan ê sesinin kaybolmaya yüz tutması ve e diye işitilmesi.
4. Zorlama ê.

Analiz ve Açıklama

1. Merkez-Dersim (Mamekiye-Nazımiya-Mazgerd) ağzına has olan k ve g artdamak ünsüzlerin e ünlüsü önünde ince telaffuz edilmesinden ötürü aslen e olan ünlünün ê diye algılanması.

 K ve g artdamak ünsüzleridir, ki birçok dilde, o dilin farklı şivelerine göre de ayrı ayrı telaffuzları olabilir ve değişime de uğrayabilir. Kuzey-Zazacasının (Alevi-ağızları) Doğu-Dersim ağzında, özellikle Mamekiye (Tunceli), Mazgirt ve Nazmiye ağzında ise diğer ağzılara karşın bu iki artdamak ünsüzü biraz daha ince telaffuz edlimektedir [1] : [k_j / g_j]. Böylece, bu ünlülerden sonra gelen kimi sözcüklerdeki e ve ı sesi inceltilir, ê veya i gibi telaffuz edilir. İnce telaffuz edilmesinden dolayı bu ağzı konuşanlar tarafınca k ve g ünsüzünden sonra gelen e/ı sesini ê veya i diye yazmaktadır. E ünlüsünün inceltilmesi de k/g ünsüzlerin ince telaffuzundan kaynaklanmaktadır, e sesinin ê olduğundan değil. Bu nedenden ötürü aslolan e’nin diğer şivelerde olduğu gibi e diye korunması gerek, ancak o şekilde de yazılımı doğru olur.

 Peki, szöcüklerde k veya g ünsüzlerinden sonra gelen ê ünlüsü, Dersim ağızlarını ne şekilde etkilemektedir?

Bu soruya yanıt bulmamız için aşağıdaki çizelgede bulunan sözcüklerin sesbilimsel özelliğini inceleyelim. Verdiğimiz örnekler Hozat-Merkez ve Çemişgezek, Kiği ve Bingöl şivelerindeki telaffuz şeklidir:

Dersim Zazacasını konuşanların birçoğu ise yukarda bulunan sözcükleri farklı şekliyle bilmekteler:

çêna, çê, çês, çêf, çêriye, çêm, çhêr, çhêr, çêsık, çin, çip, çêran(g); cên-, cêraene, cênc, ci, cit, hemcên, can/cian.

 Görüldüğü gibi Zazaca’nın Kuzey ağızlarında ê / i ünlülerinin etkisinden ötürü k sesleri ç’ye, g sesleri de c ünsüzüne dönüşebilmektedir:

kêna     à        çêna

kê        à        çê

kês       à        çês

kêf       à        çêf

kêriye   à        çêriye

kêm      à        çêm

khêr     à        çhêr

kêsık    à        çêsık

kin        à        çin

kip        à        çip

kêran    à        çêran(g) 

gên-     à        cên-

gêraene à       cêraene

gênc     à        cênc

gêc       à        cêz

gi         à        ci
git        à        cit

hemgên à       hemcên

 Burda orijinalitesini koruyan ses k / g varyantı olanlardır, ki bunun birkaç etimolojik (kökenbilimsel) örneklerle kanıtlanması mümkün:

Yukarıda 1. hata şekli diye satırdaki yanlış yazılım şekli diye belirttiğim sözcüklere bakalım:

 kês, kêsıke, kêmer, kêrm, khêrr, khêwe, kêwra, kêf, gêrm, gêrmi, gênde, kêmi

 Bunların doğru yazılımı şöyle olması gerek:

 Eğer yukardaki kelimelerde, yanlış yazıldığı gibi e yerine aslen ê ünlüsü olsaydı, bu anlamda olan kelimeler Zazaca’nın muhakkak bir şivesinde çês, çêsıke, çêmer, çêrm, çhêrr, cêrm vs. diye varyantları olurdu, ki bu sözcüklerin hiçbir şekilde k/g ünsüzlerin ç/c ünsüzlerine dönüştüren bir varyantı yoktur.

Ne var ki şu bildiğimiz farklar muhtelif şivelerde mevcut (aşağıdaki örnekler, soldaki Merkez-Hozat/Çemişgezek, sağ taraftaki de Ovacık Zazacasındandır):

kutıkê verê kêberi            :         kutıçê verê çêberi             (‘kapının önündeki köpek)

kênekê mordemeki           :         çêneçê mordemeçi            (‘adamın kızları’)

hemgênê kê khalıkê mı      :         hemcênê çê khalıçê mı       (‘dedem gilin balı’)

kes çino kês bıdo mali       :         kes çino çês bıdo mali        (‘davara kes verecek kimse yok’)

 
Görüldüğü gibi k/g ünsüzlerin ç/c ünsüzlerine dönüşmesine rağmen ê ünlüsü değişmemektedir.

 Ê ünlünün olması ve olmaması gereken ve birbirine seslem olarak benzeyen sözcükleri karşılaştırıp farkını görelim:

 2. Seslem etkilenmesi ve sonraki hecedeki i ünlünün yutulması

 kêm, nêr, hên, 2 hêş, lapa hêş, hurênd, dırvêt, têpia, têy, sêy, nêy, qêy, vêjiyaene...

 gibi sözcüklerdeki ê’nin yanlış olduğu belirtilmişti. Burdaki sorun da seslem etkilenmesinden kaynaklanmaktadır. Zazaca’nın çoğu şivelerinde rastlanan seslem etkilenmesi, bir hecede e veya ı sesinin, sonraki hecedeki özellikle vurgusuz olan –i ünlüsünden etkilenip hafif inceltilmesi [3] . Bu etkilenme ise, e sesinin ê, ı sesinin de i gibi algılanmasına yol açmakta, ki aslen öyle değildir ve köken olarak da bu sesin ê/i değil de e/ı olduğunu kanıtlamak mümkün.

 Yukardaki sözcükleri ve bazı seslem tiplerini ele alalım:

-          ‘eksik’ sözcüğünün Zazaca karşılığı kêm/kêmi değil, kemi’dir. Neden?
1. kêm sözcüğünün Zazaca’daki anlamı, yukardaki tabelada gördüğümüz gibi ‘sicim’dir ve kimi ağızlarda çêm diye telaffuz edilir . Eğer ‘eksik’ kelimesinde gerçekten ê olsaydı, Zazaca’nın birçok ağzında çêm şeklinde söylenirdi, ki böyle bir varyant yoktur.
2. Koşaç (ek-fiil –dir) eklendiğinde sözcüğün bir i ile bittiği duyulmaktadır: Ma de nan kemio.
3. Sözcük isimleştirme ekleriyle soyutlaştırıldığında, -i sesi düşürülüp son ek takıldığında, e ünlüsü daha da açık işitilir: kemaniye, kemasiye.
4. Köken olarak ‘kemi’ sözcüğü Eski Farsça ve Avesta’da kamna-, Pehlevice’de ve Yeni Farsça’da kam/kem ﮐـَﻢ diye bilinmektedir ki, uzun ē veya ī’ye rastlanmamaktadır.

-          ‘eril’ sözcüğün karşılığı, sanıldığı ve yaygın olarak yazıldığı gibi nêr değil de, neri’dir:
1. Koşaç eklendiğinde sözcük bir i ile bittiği duyulmaktadır: Guko ke manga za, nerio.
2. ‘neri’ kelimesi etimolojik olarak Avesta’da ve Pehlevice’de nar-‘a dayanmaktadır; Farsça karşılığı da ner ﻧـَﺮ idir ki burda da uzun ē veya ī’ye rastlanmamaktadır [4] .

-          ‘öyle’ kelimesinin Kuzey-Zazacasındaki karşılığı hên değil de vurgusu ilk hecede olan heni / hini, Güney (Çermik-Siverek)-Zazacasındaki varyantı weni/wıni idir:
1. Koşaç eklendiğinde sözcüğün bir i ile bittiği duyulmaktadır: No henio.
2. Güney-Zazacasında muhtemelen h- önsesinden w- önsesine dönüşmesine rağmen bir ê değil de, e ile ı ünlülerin arasındaki rastlanan değişim belirmektedir.
Not: Kuzey-Zazaca’daki hini varyantında olan ilk i’nin ı olması gerek, fakat bu h’den kaynaklı olup da i’ye dönüşmüştür, zira Kuzey-Zazacasında hı- seslemine rastlanmaz [5] ; h’den sonraki ı da hi- diye söylenir.

-          Bükünlü hal-, çoğul- veya bazı dişil kelimelerde olan -i, önceki hecede olan -e veya -ı ünlülerini inceltir gibi etkiler; -a, o- ve -u ünlülerinde  ise göçüşme (metathesis) yaratır. Fakat yavaş ve tane tane telaffuz edildiğinde sesin aslı belirir. Ondan ötürü kelimenin aslına sadık kalmak gerek:

              çê Hesên değil de, çê Heseni

              Lawıka Xozayt değil de, Lawıka Xozati

              khudiyê hêş değil de, khudiyê heşi

              rıka bayn/boyn değil de, rıka bani/boni

              dırvêta mı değil de, dırvetia mı

              gêrma doy değil de, germia doy

              na-hên (böyle-öyle) değil de nia-heni

              qelemi, mordemi, çêveri, defteri, kılıti, sanıki, bostani vs.olması gerek!    

Koşaç ile talaffuz edildiğinde:
”no veng, vengê astorio; na lınge, lınga kutıkia; ni ardi, ardê Çê Bakıliê; „henio, ewro hirê rocio nêamo”; „çar serrio itaro”
è Koşaç eklendiğinde -i ünlüsü olduğu duyulur (kısa bir y gibi çıkar).

Fonetik bir kural olarak bilindiği gibi, Dersim Zazacasında ş, j gibi damaksıl (palatal) sesler, şartlar altında belirir: s veya z sesinden sonra bir –i ünlüsü geldiği zaman, ş veya -j’ye dönüşür. Ondan ötürü aslen ş olan sesler Dersim veya Kuzey-Zazacasının çoğu ağızlarında s’ye dönüşmüştür; veya, asıl s- olan sesler kısmen de ş’ye dönüşür. Bu özellikten ötürü hêş, yê Hesên, torjen gibi yazılımlar hatalıdır, heşi, Heseni, torjên diye yazılmalıdır.
Örneğin Bingöl veya Varto Zazacasında 1 heş; 2 heşi diye söylenilir, zira kelimede o şivede s/z (dişsel) ünsüzlerine dair fonetik bir kural yoktur ve aslına sadık kalmıştır. Ama Dersim Zazacasında hêş kelimesinin o şekilde olması zaten fonetik olarak mümkün değil; yani ortada bir ş varsa, mutlaka onu o ş veya j sesine dönüştüren bir i olması gerek: heşi, goji, saci...
Ayrıca a veya o seslileriyle biten eril kelimelerin tekil bükünlü veya yalın çoğul halinde sonuna y yani, i ünlüsünü alması da fonetik olayın gerçekliğini kanıtlar: çermê gay, gılê koy.

-          ‘sonra’ sözcüğün Güney-Zazacasındaki ve de özgün şekli tepeya / tepiya idir, ki Kuzey-Zazacasında kısaltılmış biçimde tepia diye söylenilir. Kelimenin têpia yazılışı muhtemelen yanlıştır. Zazaca’da ‘dışarı’ anlamına gelen teber sözcüğü te- önekinden ve ber ‘kapı’ sözcüklerinden müteşekkildir. Te- öneki bu anlamda iliştirildiği kelimeye ‘dışarı, dışında, öte’ anlamını katar. ‘tepeya / tepia’ kelimesindeki de kanaatimce te- önekidir.

-          -ey- seslem tipi taşıyan tey, sey, ney, qey, meyman, keyneke, seytan, Zeynebe, zeiye gibi kelimelerde de y’den etkilenmektedir; fakat e’nin ince çıkmasından dolayı başına külah geçirilip –êy-  yazılması da yanlıştır. Kimi ağızda –ey- seslemi –ê-‘ye dönüşmüştür (keyfàkêf, keynekeàkêneke, zeyàzê^y/jê, seyrà sêr/şêr) ama bu dönüşmenin seslem olarak sınırını iyi görmek gerek, ki –êy- gibi seslem tipine rastlanmaz. Mesela, Sêy Rıza, sêytan, Zêynebe, zêiye sözcüklerinde bazılarınca yazıldığı gibi gerçekten bir –ê- sesi olsaydı, Doğu-Dersim ağzında seslem arasına geldiği taktirde şu şekilde söylenmesi gerekirdi:
Şêy Rıza, şêytan, Jêynebe, jêiye.
Bur tür varyantların Doğu-Dersim ağzında mevcut olmadığına ve de ê sesinin genelde Zazaca’da değişmez bir ünlü olduğunda göre, doğru yazılış şekli seytan, zeiye vs. olmalıdır.

-          ‘çıkmak’ fiilinin yazılımı veciyaene/vejiyaene olması gerekirken, i ünlüsünden etkilenme yarattığından ötürü e’yi inceltir ve vêjiyaene diye yazılır, ki bu şekil de yanlıştır. Bu fiilin ettirgen formu vetene ‘çıkarmak’, şimdiki zamanda vec-en- (vej-en-a/vez-en-a) diye çekilir. Şimdiki zaman kökeninde vec- görüldüğü gibi ê değil e ile söylenmekte. Köken formu Zazaca’da değişmediğine göre, edilgen son eki olan –i- eklendiğinde de veciyaene diye yazılması gerek. –i- eki komşu seslemdeki e’yi inceltebilir, ne var ki köken olarak değişmez.

 3. Doğu-Dersim ağzına has olan, sözcükte son hecenin zayıf telaffuzundan dolayı aslolan ê sesinin kaybolmaya yüz tutması ve e diye algılanması.

 Doğu-Dersim ağzında ê sesinin damaksıl bir şekilde [ye] gibi telaffuz edildiğinden ötürü, bazı kelimelerde son hecenin zayıf söylenişinden, özellikle de r ünsüzünden sonraki telaffuz zorluğundan ve de kalın e gibi algılandığından dolayı, aşağıdaki sözcüklerde olması gereken ê, yanlışlıkla e ile yazılmaktadır. Zazaca’nın diğer ağızlarında ise ê sesinin sadece tek sesle çıkarıldığından ötürü, e ile ê arasındaki fark daha belirgindir:

dewrês, asmên, Khurês, awrês, verên, Uşên, rêcaene/rêzaene, jê, gewrês, gırê daene, gırênaene, bıjêk, vıjêri

Örneğin, Uşên (ß Huseyn) veya bıjêk (ß bızêk) sözcüğün Doğu-Dersim ağzında Uşen veya bijek diye yazılması sesbilimsel olarak zaten yanlıştır. Zira bilindiği gibi, Doğu-Dersim ağzında seslem arasında s ünsüzünden sonra ancak ê veya i ünlüsü s sesini ş ünlüsüne dönüştürebilir.

4. Zorlama ê

Şerr (‘kötülük’) veya şefteliye (‘şeftali’) kelimelerin şêrr, şêftaliye şeklinde yazılması zorlamadır. Zira, Doğu-Dersim ağzında s sesini ş’ye çevirtebilmek için ê kuallanılmaktadır. Halbuki Dersim Zazacasında bu sözcükler serr, sefteliye / sıfteliye şeklinde söylenmektedir, dilde varolan kelimelerdir:
Ma dara sefteliye nê de. Serrê xo ki, xêrê xo ki yê to bo!

 Ek: Palu-Bingöl Zazacasındaki ê harfin kullanımı

 Palu-Bingöl Zazacasındaki ê ünlüsünün telaffuzu Doğu-Dersim ağzında olduğu gibi damaksıl şekilde [ye] gibiyken, Doğu-Dersim ağzıyla yazanlar sözcüklerde ê harfini kullanmakta, Palu-Bingöl ağzıyla yazanlarsa bu sesi içeren sözcükleri –ye- şeklinde yazmaktalar: dês ó dyes

 Madem ki ê ünlüsü Zazaca’da köklü bir ses olarak seyrek değişime uğramakta, Palu-Bingöl şivesinde de Doğu-Dersim ağzındaki gibi seslem arası olan –ye-, ê diye yazılması daha doğru ve diğer şiveler için de okunaklı olur:

dês, zêd(e), zên, guazêr, gêc, nê, hirê

 Öte yandan, Palu-Bingöl ağzı ile yazanlar, ê harfini sadece ince şekilde telaffuz edilen ê [e] için kullanmaktlar:

Şıma se kên, dyês bon Hesên  vırazên? – ‘siz ne yapıyorsunuz, Hasan’ın evinin duvarını mı yapmaktasınız?’

Koşaç eklendiğinde ise, i sesi isimde belirmekte:
In boni Hesenio şıma vırazên? ‘Bu yaptığınız Hasanın evi mi?’

 Bu cümleyi muhtelif ağızlardaki söyleniş şekilleriyle kıyaslayalım:

Şıma se keni, dêsi bani Heseni vırazeni? (Kvancılar, Maden vs.)

Şıma se kenê, dêsê banê Heseni vırazenê? (Varto, Siverek, Çermik)

 Yukarıda belirtilen aynı sorunla burda da karşılaşmaktayız: Seslem etkilenmesi ve sonraki hecedeki i ünlünün yutulması!

 -          Palu-Bingöl ve genel anlamda Merkez-Zazaca ağızlarında (Lice, Ergani, Kulp, Piran) isim tamlamalarında eril ve çoğul iyelik eki –i’dir (diğer ağızlarda: -ê):
Gay xali ma nêweşo. [6] – ‘dayımızın öküzü hasta’

-          Şahıs zamirlerinde 2. tekil eril, 1., 2. ve 3. çoğul şahıs soneki –i’dir (diğer ağızlarda: -ê):
Ma weni; şıma şımeni; yı qal keni.

 Örneğin, şımıtış ‘içmek’ fiilinin şimdiki zaman çekiminde ez / tı / a şımena diye çekilirken, ma / şıma / yı şımêni diye çekilmesi çelişik olur; çünkü, iki tane şimdiki zaman kökeni olmaz (şım-en / şım-ên). Demek ki şımên diye yazıldığında, hem i ünlüsü yutulmakta, hem de yutulmasına rağmen izini bir önceki seslemde bırakmaktadır ki, kulağa şımên gibi gelmektedir. Doğru yazılımı ise ma / şıma / şıma şımeni olması gerek.

 Dolayısıyla, yukardaki örnek cümlenin yazılımı –söylenişte farklı da olsa- şu şekilde tavsiye edilir:

Şıma se keni, dêsi boni Heseni vırazeni?
Son olarak tabelada bazı diğer yanlış yazılım şekilleri belirtilmiştir.

http://home.arcor.de/mazlumkaya/turkce/sapkali-e.htm

Sayfayı baskıya gönder