Hemed Güzel

Arêkerdoğ: U. Pulur

 

 

Waxtê est bi, çine bi, jü pasa u hirey lace xu est bi. Roce pira na suke kupa ouwıke cêna sona kı ouwıke yore biyaro. Lace pasayi qıckek cirıte erceno kupa pire dı sano cı. Kupa pire sıkneno. Pire ni layiçi rê zewtu dana. Vana ez haê-naê nêzon. Heqi  ra bo tu bê derdê düna güzeliye ra bınalerê. Heqi ra têba beno layık derdê düna güzeliye ra naleno. Nu derd ni layiçiveşneno vaydeno. Bena düna güzeliye, nêbena düna güzeliye vano, fetelino. Roce nia, dıde nia, bıraênê xore vano ostoro bıancime raa kuyeme.

Êndi ni ostoru ancenê, hergu jü heqbeê altunu erceno ostorê xo ser, konê raê. Zaf sonê tançi sonê, serê jü yeniye dı vecinê. Nisenê ro, dest u riye xo şüne, ouwıka xo sımenê arêşinê ya. Nêjdiye yeni dı binaê bena. Ni bıranna jükek vano şime zere na bina. Sonê, konê zere bina. Kes u kus zere bina dı çinnêbeno. Ni xeyle kı nisenê ro, ostorê layıçi qıci tey kono jan. Cıre vano, na binaowa kı sıma teyê, ê jü deviya. Hire serê ni devi estê. U kı ama, na bina zê dare recefina. Xeyle kı wertı ra sono, sêrkenê kı ban ninu ser zê owıke ama şi. Deê xo ser sêrkenê çiye zê hewri nou ninu ser yeno kı pêro reqas kono bani. Vecino yeno kı dewo hire seriyo. Dev vano, "ohoo mı herd dı sêrkerd, howa dı sêrkerd, naşibê mı verê çêberê mıdı kot mı dest!" Lace pasay va hey kafır helı üft ke, çı kono tu dest. Dev zere ra, xori üft keno, thaba nêvecino. Na defay lace pasay sımserê xo sano ra, dano devirê. Dı seru dano pıro. Dev vano, "Tu xora xêr kerd, ma i bini kı pırodê!" Layık vano nêê, ez jü gerenge moa xora biyo. Nu layık gosanê devi keno cıra, ano erceno cêbê bıraê xuye pili. Waxte kı verd ra ostorê xo ancia tey kono jan. Cırê vano devu dı bin yeno, çer serê xo estê. Ni êndi ancia pinê. Raver bırao pil, baduna bırao werteyın, u ca ra tepiya bırao qıc pino. Sırê bıraê qıci dı, tenê kı vereno ra, ban reqeşino. Vecino yeno kı raşti kı devo çar seriyo. Nu dev vano,  "ooo... mı cêr dı, sêrkerd, cor dı sêrkerd, naşibê mı verê çeberê mıdı kot mi dest." Layık vano "ey kafır, a zê vatena tu niya. Helê sıftıke se kena?.." Dêvi jü gerenge üft kerdo, dıde üft kerdo taba nê koto dest. Layiçi vato, "endi besso! Nıka sıra mıda.". Layık sımsêrê desto xo  sano ra, hire seranê devi jü gerenge dı çırpkeno. Jü sere dêvi mano. Dêv vano, "tu xora hire sere mı berdi, i binnay mı sere kı, seri düna xêrê." Layık vano, "nêê..!, Ez moa xora jü gerenge amo düna. Dı gerenci moa xora nêbiyo." Layık dı gosanê ni dêvi keno cıra, beno erceno cebi bıraê werteyıni.  Xebera ni bıray nêbana, çı kı a waxt dı hewn dı beno.

Layık vecino teber, sêrkeno kı zaf dürr ra adır vêseno. Niseno ostore xo, wazeno kı sero helı çıko, çı niyo. Raê dı ostor tey kono jan, vano: "U adıro kı a dürr ra tu di, u adırê dêvê hêrsê gırçkıniyo. Tu kı şiya lewe, vace, sılam aleykim, devo hêrse (hêrdise) gırçkın. U aleyı kim sılam Hemed Güzel" vano, êndi veyınd nêkeno. Tu kı uca ra verda ra, şiya, jü çayırê yena  verê tu. Na çayırê, çayıra saa marana. Hên bıke kı, paê çayırê mene. Jü mar,  dorme çayırê dı çerexiyo, sere no sere xo ser fındeto. Nu saa marano. Tu kı, natê ra şiya, vace: "mabo xêr, saa maru." U tore vano kı, "xêr bo sılamet Hemed Güzel." Naara dıme tu vace: "name mı tu koti ra zana ya saa maru". U thaba nêvano. Tu raverê, so. Tu kı taê şiya banê dı jü dêve yeno raa tu ser. So çêberê ni bani pırode u zere kuye. Hire çênê na dêve estê. Tu kı kota zere, ninu vinena. Ni çênekanna jüye xo sano çenge na hetê locine , a bine xo sano hetê çenge bini. Çêneka qıcey sekı tu diya, remena, kona oda xo. Tu çêneka kı xo sano çenge raşti, bıraê xuye pil dê! Oa kı xu sano çênge a hetê bini, aê kı bıraê xuye werteyın dê! Oa kı, vazdana sona oda xu, aê kı yê tüya.

           
Bıraê Hemed Güzeli, hona kı hewn ra nêveştê ra, Hemed güzel niseno ostorê xu, kono raê. Tene kı şi raşti kı, dêvi ver dı veciya. Layiçi va, "mabo xêr dêvo hêrsê gırçkın." Dêvi va: xêr bo sılamet Hemed Güzel." Hemed Güzel nêfındeno, vereno ra sono. Zaf kı sono, tanki sono raştê çayıra saa maru beno. Sêrkeno kı, jü mari xu dorme çayırê dı xu ardo berdo, sere xoi no sere xu ser fındeto. Hemed Güzel sılam dano cı. Vano, mabo xêr ya saa maru." Saa maru vano, "xêr bı sılamet Hemed güzel." Hemed güzel vano, "tu koti ra name mı zana." Mar, "ez zano" vano, ni ra ber êndi thaba nêvano. Hemed Güzel ancia kono raê. Zaf sono tanki sono, raşte banê dêve beno. Dano çêber ro, kono zere. Sono kı zere, sêrkeno jü çêneke xu sano na hetê çenge locine. Jüye xu sano hetê çenci (çengi) bini. Ninanna jüye kı reme kote oda bine. Hemed Güzel hona kı bıranê xora nêbıriyo ra, ingılaşte ninu bêçıkanna veceno erceno cêbê xu. Ni ingılaştanna ê bıraê pili keno beçıka çêneka pilê, ê wertêyın keno bêçıka cêneka wertêyınê ra.  Ê xoy kı keno bêçıka çêneka kı reme kote oda bine, keno bêçıka aa ra.

           
Çêneku va, "ya qulu dı nıng, moa ma kı ame, toi, mai wenna. Sebeno ma caverde, xore so!" Hemed Güzeli va, "ezo kı sıma rareyni (bıxelesni). Mıre vacırê, moa sıma sene het ra yena." Çêneku va, "moa ma kı ame, nu ban zê owıke yeno sono." Tenê kı wertê ra verd ra, ban ninu ser dı recefino, zê owıke yeno sono. Dêve kı kona zere, vana: "oo boa qulê dı nınci (nıngi) ita  ra yena." Çêneçi jü fekı ra vanê, "qıle, ma qulê dı nıng nêdi. Tu çiye nianeni koti ra vecena." Dêve inam nêbena. Vana, "nêê..., ez boa qulê dı nıngu rınd cêno. Çıke i zêde ra, werdê mıne." Êndi kona odu, zere çey fetelina. Hemed Güzeli, cao kı xu dard bi we, uca ra vecino. Vano: "raşto, ezo nacadı. Şiçina sa be, mı bore."  Dêve berc berc huyina... Xıl biye kı Hemed Güzeli pêciro. Hemed Güzeli herbi sımsêrê xu anto, dêve dı koto ceng. "Ya xızır" vano, sımsêrê xu saneno ra, dêve sere ra keno.

          
Hemed Güzel sere dêve kı dano pıro, niseno ostorê xu sano cı, sono lê bıranê xu. Bıranê xu cêno,  peyser sonê çê xu. Piye ninu, pasa, roce cêbanê lacanê xodı sêrkeno kı çı bivinıro. Dı gosê dêvi, ê cêbê lace pilli dırê, dı goşi ê cêbê lace werteyın dırê. Cêbanê lace qıci dı qı thaba nêvineno. Naê ser xo xodı vano: "dema lace mıne qıci dı thaba çinno. I ra thabay nêvecino. Çı vecino sa anciay domananê mıne hurdiminu pillanna vecino." Wertê ra taê roci kı verenê ra, lacu qıc, Hemed Güzel vano: "Baba ostoru bıancırê, herdo kı sımarê vano, serê uca fılan ca.. Ez baxo çê dı fındon. Sıma kı şi, dêvê vecino raa sıma ser. Metersırê u qarısê cıye mebırê. "Mabo xêr vacırê, bıverê ra." I ra tepia sıma raştê cayı ra saa maru yenê. Qı demisê çayırê mebırê. Sılam mari derê, raverê. Sıma kı verdi ra şi, banê vecino raa sıma ser. Hire çeney zere ni bani derê. Mal meta barkerê, bê i çênekana bicêrê, berê. Naê ser ostori ancinê teber, pasa u taê mılet konê raê sonê. Zê vatena Hemed Güzeli sonê mal meta barkenê, çêneku cenê le xu, peyser yenê. Yenê goçanê xu çayıra saa maru ser nanê ro. Saa maru sêrkeno kı nia nêbeno, xu keno derg, dormê ninu piseno. Surê ano surê ser. Pasa nêşikino thaba bıkero, sono cêreno saa maru ver ra. Vano: "ya saa maru, mara çı wazena sa vace, ma todime. Ma raverde, deyra raa ma esta. Saa maru vano, "waştena mı lace tüyo qıco. Ana biya, nêana sa sıma tedinu qırkon." Pasa êndi çarê nêvineno, elçi rusneno çey kı, sero xebere Hemed Güzeli dero. Hama Hemed Güzel rey ra guman keno kı, çiye ama piye xu ser. Ostorê xu anceno oi kı kono raê. Taê kı şi, elçi sêrkeno kı nou asparê yeno, nınganê ostori ver thef u duman vecino. Yaman ya Ali, çim çımi nêvineno. Elçi xu sano kınarê raê kı, raê ni aspar dero. Hama aspar yeno kı lê elçi, fındeno vano: "qule heqi koti ra yena, sona koti." Elçi ni rê hal-hekiat qeşi keno. Vano: "ez sono kı lace pasayi qıckeki biyari teşlime saa maru keri." Hemed Güzel vano, "ma heniyo sa, mefınde, herbi so!" Elçi hetê suka piye Hemed Güzeli ser, baxoy hetê bin ser kono raê sono. Zaf sono, tanke sono, sono verê çayıra saa maru dı vecino. Sekı çıme saa maru gino ni, mıleti pêru verdano ra, ni layiçi cêno pê lê xodı dano fındetene. Roce nia, dıde, hire nia vereno ra.

           
Wertê ra kı taê roci verenê ra, layık deê sêrkeno kı, her het ra mari yenê, yenê dormê cayıre dı benê top. Hemed Güzel terseno. Saa marannê vano, "ezu tu destte ro. Êndi sekena bıke. Mı çisena biçise! Mı wenna bore! Mıra çı wazena sa vace." Saa maru vano: "qewle dı mı esto. Ana hurindi sa reêna ra. Nê kı nêkena sa tu dano çistene."  Hemed Güzel "helı vace" vano "ni qewle xu." Saa maru vano "tüya kı mıre düna güzeliye biyarê. Hento kı tu düna güzeliye nêarde tu nêverdon ra." Hemed Güzel vano, "ma rau olağanê düna güzeliye nêzon. Çıton seri, kamici hati ser seri. Çıton tore biyari." Saa maru vano: "Qewle mı qewlo, ana hurindi, ya nêana hurindi?" Êndi Hemed Güzel niseno ostorê xu kono raê, sono. Saa marani emır dano i mare kı top biye amê, inu. Naê ser ni mari ancinê peyser sonê.

           
Hemed Güzel kono raê sono. Zaf sono, senık sono, jü dewe dı vecino. Beno kı nejdiye dewe, serkeno têberê dewe dı qelebelığê esto... Rınd beno nejdi kı çı bıvino, çênekıda azebê da devi, dev kınarê çımê owıkı dı nişto ro. Mıleti suxi owıke kirişneno, keno qabu. Meger êndi asme dı deê, serre dı deê dêv yeno vere owıke ceno, dewucu nêdano. Illa ou kı jü çênekıda azebê biciro kı, owıke dewucu de ro. Hemed Güzel sono lê qelebelıği perskeno. Vano: "Nu çıko, çi halê sımao. Naca dı sıma sekenê?" Mıleti vato, "halê ma nou çımu ver aseno. Devo fırnıphos yeno na owıke sıpeno, nêdano ma. Illa uo kı jü çêneka azebê xodı bero. Nê kı ma çêneke nêde cı, owıke sıpeno, mılet têsaniye ver qır beno. May kı her amayne dı jü çêneka azebe danime cı kı, xore owıke bicime!.." Hemed Güzel vano, "helı deê ez seri ni devi dı qeşikiri." Sono lê dêvi vano: "Na owıke tu ça sıpena, nêdana ni mıleti. Ni mıleti rê guna niya. Ni çıton serre dı deê, çêneke biyarê tore kı tu nini bêowıke meverdıre." Dêv vano: "mı vinena, na owıke hendı kı mı kena mırd. Anciay ez mıletirê xêr kon, owıke dano cı. Na çênekey hendıke pize mı kena mırd." Hemed Güzel vano: "o kı heniyo, hana qutiye bicê, biya kı vêsan yakê! Yemegane henunı vinena kı, hendu kı sıçina bore. Bore bore nêqediyinê." Dêv deê qutiye keno yakı çı bivino. Çêsıt çêsıt yemeg tey esto. Dêv qelebino cı, wenno, nêwenno kı nêqeyıdneno.

           
Na êlciya Hemed Güzeli ser dêv vano: "hani dı tivanê mı bicê, key kı kota tengiye, tıra kı torê lazım benê!" Hemed Güzel ni tivu cêno erceno qutiya xo peyser sono lê mıleti. Mılet êndi dêvi ra rêyino ra. Hemed Güzel bexoy niseno ostorê xu rameno, kono raê.

 

 

Seite drucken