Jü feqıre u lace xo

Arêkerdoğ: U. Pulur

Waxtê est biyo, çinnê biyo, jü feqırê estbiya. Ê na feqırê jü kı lace xo beno. Roce lace feqıri hera xo gurıta, şiyo bır ra koli berdê rotê. Peyser kı amo, serkeno kı raê ser zurbe domani çepexıyê jübini. Nu layık sono lê yinu, serkeno kı jü marê kerdo werte xo, wazene kı biçisırê! Layık vano, “sıma ni mari ra çı wayenê? Raverdê sero. Meçisırê!” Domani vanê, “neê, mau kı ni bıçişime. Layık perêê kı rotena kolıanna gurıte, dano ninu, vano, “nia hentê perê mı estê. Ninu bicirê u mari bıdê mı!” Doman ni peru cênê, mari danê layiçi. Lazık ni mari cêno sono çê. Maa layiçi zaf qarina. Vana, “oğıl, ma xora feqırime. Tu ça ewro perêê kı qezenc kerdê, serba ni çelki mari berdi day domanu? Ma nıka çı borime!”

Layık vano, “ane ewroy thaba mewerime. Guneçiya mı ni mari rê ame. Mı mar reyna ra (xelesna). Waşt kı jü elciye bıkeri.” Maa layıçi êndi thaba nêvana.

Beno roca bine, layık ancia koli beno roseno. Vişt u phonc qursanê co cêno peyser yeno. Yeno kı nêjdıye dewe, ancia qelfe domanu vineno. Doman çepexiye jübini, elemeta,zelemeta! Layık sono beno nêjdı kı çı bıvinıro! Leyre dı kutiçi (kutiki) ninu kerdo werte xo, wazenê kı geberkerê! Layık domananna mınete keno, cêreno verra. Vano, la low gunawa, sıma ni leyrçı ra çı wayenê? Bıverde ra sero. Layık sekeno sa perey nêkeno. Teseliya xo kona, vano. “lao ni peru bicirê, ni bıderê mı! Ez xorê cêno.” Layık peru dano domanu, ni leyrçi keno vırandia xo, cêno sono le moa xo. Moa layiçi, ancia xulli bena, mıradina layiçi ra. “Oğıl” vana, “ma vêsaniye ra mıreyme, tu sat defı xodı heywanê ana. Marê çı ni heywani!” Layık vano, “ane mı thamış nêda! Heq gırso, tenê sebır kime!”

Roca bine layık ancia koliu nano herê xore, beno suke dı roseno. Peranê xo cêno, sono kı dukan ra tenê çi bicêro. Verê dukan dı ancia zelemeliya domanana. Leyrka jü pisınge gurıta werte xo, danê pıro. Wazene kı bıçisırê! Layık ninanna mınete keno, cêreno verra. Vano, “sıma ni heywanê heqi ra çı wazenê? Derdê sıma çıko, çı kono sıma dest?” Doman vanê, “zaf wazena sa to dime. Hama vera peru.” Layık, tenê peru dano domanu u leyra pisınge cêno. Domani benê vıla, layık naê cêno sono çê. Tenê perê xuye kı mandê, bê ninana somiya nani cêno. Pisınge keno qucia xo sona çê. Somiye keno hırê letê.Letê jü xorê, letêê dano moa xo. Letê bini mabenê mari, leyrê kutiçi u pisınge dı barekeno. Mabenna taê waxt vereno ra. Mar tey kono jan. Vano, “ez lace saa maranu. Mı bicê berê lê piye mı!” Layık vano, “ez koti hurindia piye tu bızani.” Mar vano, tu mı berê, ez raê salıxe tu dano.” Layık êndi ni mari cêno sono.

Layık zaf sono, tanki sono, raştê jü qurçi beno. Bınê ni qurçi dı mari verdano ra. Mar vano, “toi mıdı bê! Piye mı nıka kı ez diyo, wazeno kı serba mı zaf çi to dıro. Hama çı kı da meci! Cıra jü ingılaştı beçkı bıwaze, zobina thaba mewaze.” Layık kemerê dareno we, raa lanê rê xu verdano ra cêr. Layık u leyırçê mari sono lê saa maru. Saa maru sekı leyırçê xo vineno, zaf beno sa. Yeno le layıçi vano, “oğıl tu lace mı mırê ard. Çı wazena, mıra bıwaze, to diri!” Layık vano, “ez thaba newazon.” Saa maru zede kı zor keno, layık vano, “ekı dana sa ingılaştı beçka xu bıde mı.” Saa maru vano, ingılaşti nêbeno. Hama zobina çı wazena sa to diri.” Layık vano, “nêê, dana sa ingılaştı bıde, nêdanasay ez rajiyo, thaba nêcon.” Naê ser leyırçê mari yeno lê piye xo, vano, ”ni xorti ez merdene ra reyno ra. Hentê êlciye mırê kerde. Vêsan mand, nan da mı. Dema kı heyatê mı lê todı hentê ingılaştı beçka tu çinno!” Naê ser, saa maru ingılaşşti beçka xora veceno, dano layiçi. Layık ingılaşti cêno, kono raê peyser sono. Hama qurdısanê kono zerê layiçi. Dusmıs beno. Xo xodı vano ni ingılaşti dı eceb sene thılısım esto. Taê ca kı sono, ingılaşti cêno xo dest, serê jü kemere dı niseno ro. Na hatê igılaştiri serkeno, a hatrê serkono. Beçka xo keno kemera ingılaşti ra. Se kı beçka xo keno kemere ra, arebê verde peyda beno. Vano, bıvıraci, bırızni? Emır kê, bıkêri!” Layık vano, nê bıvırazê, nê kı bırıznê! Na deqa ez zaf biyo vêsan, mırê çiye werdenê bıya.” Areb herbi verdı sofra nano ro. Çêsıt, çêsıt yemegu ano ver. Layık hatı ra sas beno, hatı bın ra zaf çef keno. Yêmeci (yêmegi) xo wenno, ancia kono raê. Sono çê xo. Moa xo vana. “oğıl tu çend rociyo koti dera? Ez vêsaniye ra merdo.” Layık vano, ey nıka têsano. Tu so mırê owka tejiye biya, ez pize tu kon mırd!” Sırou kı moa layiçi sona yêne owkı biyaro, layık dest keno kemera ingılaşti ra areb vecino. Vano, “bırızni, bıvıraji? Emır kê! “ Layık emır keno, areb herbi xonça nano ro. Ser dı yemegu duzmış keno. Moa layiçi yena zerê kı çı bivino! Cênıke sas bena hurindia xodı mana. Çımanê xorê inam nêbena. Badana kı tenê yena xo, vana, “nu hentê yemeg tu koti ra ard. Tu çıton kerd?”

Layık vano, “qe pers meke! Tu werdena xorê serkê, pize xo mırdke!” Cênike dı-hirê roci ni yemeganna wenna. Waxte ra tepia, layık moa xorê vano, “ane so, çêna pasay mırê bıwazê!” Na vana, “oğıl tu xo sas kerd? Çêna pasay koti. Ma koti. Qe pasa çêna xo dano zê ma feqıru?”

Layık vano, “tu sekena! Vatena mı bıkê besso!” Na sona seraya pasay. Pasa nae vineno. Vano, “na feqıra mı vêsana, têsana. Ça ama naca! Tenê çi-mi cıderê, feqırê xorê sero.” endi tenê nan.man danê cı, cenike cêna kor, posman sona çê. Layık vano, “ane tu çêna pasay waşte?” Cênike, “ez şiyo, hama nêthowro çêneke bıwajiri. Hal hekiat nia, nia bi” vana. Çıton biyo sa cırê qeşikena.

Roca bine layık ancia moa xo çêna pasay waştenırê rusneno. Hama temıkeno, vano, “tua kı nafa çêna pasay bıwazerê! Hento kı çêna pasay nêwaşta, mê çê. Tu çison. Qewlê pasay estê sa, vacıro. Meterse!.” Cênike bê tersa sona seraya pasay. Pasa sekı naê vineno, vano “feqıra mı ancia biya vêsan. Tenê ardu u ron cıderê, xorê sero!” Cênike sona kurşiye waştene ser nisena ro. Pasa vano, dakhıla mı tu ğelet nişta ro. vana: “ez ğelet nêniştu ro. Emırê heqiya çêna tu lace xorê wazon.” Pasa vano, daypira mı çêna mı kı wazena qewlê mı estê. Sekı ni qewlê mı nêamay hurindi, sere lace tu don pıro.” Na vana, “pasaê mı, çı qewlê tu este sa vace!” Pasa vano, jü qewle mı esto: “Lace tu qarşiye na seraya mıdı jü serayı bıvırazo. Na serayı, seraya mıra daa hewl bıro.” Cênike berbena, sono çê. Qewle pasay lace xore qeşikena. Baduna vana, “oğıl tu bela arde xo ser! Pasa sere tu dano pıro.” Layık vano, “ane bela, mela mı nêarde xo ser. Tu meterse, heq comerdo. Ez seraya henınê vırazon kı, seraya pasay lê aê dı hebe çi bıaso.” Tenê waxt kı vereno ra, layık destê xo keno kemera ingılaşti ra, areb vecino. Vano, “bıvıraji, bırizni. Emır ke!” Layık vano, na defa bıvıraze. Qarşiye sera,ya pasay dı jü seraye bıvıraze. Lê naê dı seraya pasay hebe çi bıasero.” Areb, a sewe seraye vırazeno. Beno sodır kam serkeno sa, seraya newiye qewıl benê. Seraya newiye hem zaf gırs bena. Hemi kı pêro bereqina. Pasa sekı naê vineno, qurmış beno hurindia xodı mano. Baduna gıno pıro kı, na serayı lace feqıre vıraşta. Qewle pasay yeno huridi. Pasa çêna xo dana ni layiçi.

Çêna pasay werte ceyize xodı jü sanıke ana. Hama lê keşi dı na sanıke yanêkena. Yoxori çêneke waştiye co jü xort zere na sanıke dı dardo we. Layık kı sono caê, çêneke sanıke kena ya, waştiye xo vecena teber. Ni halê xo ser jübinan dı qeşikenê. Vanê, ni layiçi dı jü sır esto, gereko ma sıri bımuşime. Beno sand, layık kı peyser yeno çê, çêneke vana, “tu baxo sona fetelina ez bınê ni ban dı tek teyna mano. Hedira mı nêna. Sırê dı tu esto hama tu mırê nêvana. Ma êndi cêni u ciamerdê jübinime. Ni sırê xo mırê vace, qeni hedira mı biyaro.” Layık raver hıq.mıq keno hama perey nêkeno. Çêneke kı yor kena, layık jü geji musneno cı, vana, “sırê mı ni geji dıro.”

Beno roca bine, layık kı vecino teber sono, çêneke herbi waştiye xo sanıkı ra vecena. Vana, “ez muso. Çı sır esto sa, ni geji dıro.” Ni, ni geji cênê veşnenê. Werte ra roci verene ra , hama beno eskera kı sırê layiçi nêşiçiyo. Çêneke ancia zor kena kı sırê layiçi çıko bımuso. Layık vano, “sırê mı sapqa dı ro.” Ni nafay sapqa vêşnenê. Hama çêneke rocanê binan dı vinena kı sırê layiçi nêşiçiyo, xapiya.

Roce, waştiye çêneke naa rê vano, “nafa cırê vace, sırê xo mırê raşt vana vace, nê kı nêvana tu caverdon. Xapınayise tu besso. Êndi ez gotır nêkon. Ma mulxıtê jübinime. Tua kı sırê xo mırê vacırê!”

Layık vano, “tu ça sere mı dajnana. Sırê mı, ni ingılaştı beçka mı dı ro.”

A sewe ni ingılaşti beçka layiçi ra vecenê. Seke beçka ninu gına kemera ingılaşti, arebê verê ninan dı vecino. Vano, “emırkırê bıvıraji, bırızni!” Ni vanê, “nê bıvıraze, nê kı bırıznê. Na serayı bicê, werte dengıji dı ronê! Ni layiçi berê çê moa i dı raverdê!” Areb layiçi cêno pê, beno çê maê dı verdeno ra.

Layık heşino xo kı nê bina, nê kı thaba xo mando. İngılaştı beçkı dı çinno! Baxoy lê moa xo dı cıle dıro. Feqırê mı sas beno mano. Kutıçi dı ninu estbiyo, yeno ni dı kono jan. Vano: ”Çı hentê dusmıs bena?” Layık vano, “çı dusmıs mebi! İngılaştı beçka mı mıra tırto. Ez nıka werte dı mando.” Kutık vano, “ meterse, ıngılaştı tu animê.” Pısıngey tey kona jan. Aêy vana, “tu qı merex meke! Ma ingılaştı tu animê!” Na sırı dı merı lê ninandı vêcino. Vano, “bêmı sıma sonê koti. Eji sıma dı yon. Mıni lê xodı bicêrê!” Layık vano, “sıma çıton ingılaştı mı mıre biyarê. İngılaştı mı werte bina denıji dıra. Sıma çıton owka denıji bıverê ra serê!” Merı sono kono zere gose pısınge. Pısınge nisena kutiçi konê raê. Sonê verê denıji. Konê owkı. Kutık ajna keno, ninu beno verê bina dı nano ro. Dormê bina dı ni fetelinê, çerexinê thaba caê nêvinenê kı xore serê zere. Sas benê hurindia xodı manê. Merı vano, “ez nıka sımarê bınê düyar dı jü lane don ya, mı dıma berê.” Merı düyari lane keno, sono zerê. İ dıma kutık u pisınge konê zerê. Sonê kı çêna pasay u xortê jü cıle dı hewn dırê. Ni rınd kı benê nêjdi, serkenê (niyadanê) kı ingılaştı zere feçi ni xorti dıro. Dusmıs benê, sebıkerê kı ni ingılaşti fek ra vecırê. Pısınge vana, “ez nıka apurino cı, ingılaştı fek ra pereno teber.” Kutık vano, “nêe, ez êrcino cı.” Êndi kutık êrcino i xorti. Nu mordem xu sas keno. A haylemê dı İngılaştı fekbra pereno. Kutık ni cêno yalla, remenê. Ni kı yenê vere deniji, pisınge vana, “bıra kutık, tu ingılaştı bıde mı! Nêbeno kı tu zerê owkı dı çiye bivine u bılawe rê, ingılaşti warre dıre! Kutık qebul nêkeno. Merı ancia kono zerê gosê pisınge. Pisınge nisena kutiçi u konê denız. Hona kı nêvêciye teber, maseê verê ninan dı vêcino. Kutık seke laweno cı, ingılaştı fek ra pereno gıno zerê owkı rê. Mase kono bıne owkı, ni ingılaşti qult keno u beno vind. Ni êndi vêcine teber, kor.posman sonê lê layıçi. Hal hekiati cırê qeşikenê. Layık vano, “ez sımarê savaciri. Talê mıno şiao.” Ni, “tu zerê xo teng meke. Ma ingılaşti torê anime.” Vanê u bene teber. Sonê verê denıji pinê. A roce thaba nêvinenê. Roca hireynı dı sonê kı jü mordem hao suxi çengel erceno owkı, masu cêno pê. Ni sone qendı owkı ser pinê. Serkenê kı masoo kı ingılaştı qult kerd bi, hao zerê owkı dıro. Tenê kı vereno ra, serkenê kı nu ması kot çengeli mordemi ver. Mordem ni maşi anceno pê xodı herd dı dano pıro. Ni vezenê mordemi ra raver maşi cênê, remenê. Maşi benê danê layiçi. Layık maşi qılasneno ra, ingılaşti zerê ra veceno. Dest keno kemera ingılaşti ra, areb ver dı vêcino. Vano, “bıvıraji. Bırijni?” Layık vano, “nê bıvıraze, nê bırızne. Bina zerê deniji bere hurndia caê raveri dı ronê.” Areb bina werte denıji cêno tepia hurindia khan dı nano ro. Baduna layık sono lê pasay, cırê vano, “pasaê mı hal-hekiat niao. Çêna tu mırê hên kerd.” Naê ser pasa vano, “ekı hêniyo sa oğıl, ez çêna xo don çiştene. Textê mıni naê ra tepia torê bıro.” Layık vano, “tu hênto kı wessa, ez textê tu nêwazon. Pasa vano, “qe kı nêbeno, naa ra tepia tu naca lê mıdı, seraya mıdı ronise. Nu qebul keno. Ni lê jübin ra nêbırinê ya. Waxte ra tepia, pasa gıneno pıro, mıreno. Texte pasay ser layık niseno ro.

Êndi naca dı sanıke şiye xorê, eji mando sımarê.

Qeşikerdoğe: Z. Sevinc